U hebt een oude plaat doorgezaagd of een wand opengebroken. Achteraf blijkt dat er asbest in zat. De eerste reactie is vaak paniek: ik heb asbest ingeademd, ben ik nu in gevaar? Het antwoord is genuanceerder dan veel mensen denken. In dit artikel zetten we op een rij wat de OVAM over asbest en gezondheid zegt.
Wanneer is asbest gevaarlijk?
Asbest is alleen gevaarlijk als u losse asbestvezels inademt. Die vezels zijn niet met het blote oog te zien. Ze komen vrij wanneer asbesthoudend materiaal beschadigd raakt, bijvoorbeeld als stof bij zagen, boren of breken.
Bij het inademen dringen de vezels diep in de longen. Daar kunnen ze ernstige ziektes veroorzaken. Asbestvezels inslikken of aanraken is volgens de huidige inzichten echter niet gevaarlijk. Toch wast u best uw handen na contact, zodat u de vezels achteraf niet alsnog inademt.
Wat verhoogt het risico?
Het risico om ziek te worden stijgt in de volgende situaties:
- u hebt veel asbestvezels ingeademd;
- u hebt herhaaldelijk of langdurig vezels ingeademd;
- u rookt en hebt asbestvezels ingeademd.
Daarnaast speelt genetische gevoeligheid een rol, en die verschilt van persoon tot persoon. Vooral wie herhaaldelijk met hoge concentraties in contact komt, loopt een reëel risico op een asbestziekte.
Eén keer blootgesteld: hoe ernstig is dat?
De OVAM is hier duidelijk over. Ook een korte blootstelling kan gevaarlijk zijn. Dat betekent echter niet dat u sowieso ziek wordt na één keer asbesthoudend stof inademen.
De OVAM vergelijkt het met roken. Een kettingroker loopt een veel groter risico op longkanker dan iemand die maar even gerookt heeft. Met andere woorden: de frequentie en de hoeveelheid bepalen in grote mate het risico.
Moet ik naar de dokter?
Bij eenmalig contact
Volgens de OVAM is het niet nodig om bij een eenmalige blootstelling naar een dokter te gaan. Er bestaat voorlopig geen geschikte medische test die asbestvezels in het lichaam kan opsporen. Een röntgenfoto of biopsie kan dus niet voorspellen of u later ziek wordt. Bovendien zijn beide onderzoeken belastend voor de gezondheid.
Bij regelmatig contact
Komt u voor uw beroep regelmatig in contact met asbesthoudende materialen? Dan kan een preventieve medische screening wel zinvol zijn.
Bij twijfel over klachten
Twijfelt u of u symptomen van een asbestziekte hebt? Neem dan contact op met uw huisarts of met de medische milieudeskundige in uw regio.
De volledige uitleg vindt u op de pagina van de OVAM over asbest en uw gezondheid.
Waarom klachten pas na decennia opduiken
De eerste symptomen van een asbestziekte treden meestal pas op zo’n dertig à veertig jaar na de blootstelling. In de eerste jaren merkt u dus niets. Daarom is het verstandig om een ernstige of langdurige blootstelling voor uzelf te noteren, met datum en omstandigheden.
In België hebben asbestslachtoffers onder bepaalde voorwaarden recht op een vergoeding van het Asbestfonds.
Wat doet u meteen na een incident?
Het belangrijkste is voorkomen dat er nog meer vezels vrijkomen. Stop dus de werken aan het verdachte materiaal en laat het niet verder beschadigen. Ga vervolgens na of het materiaal echt asbest bevat. Welke stappen daarna volgen, leest u in ons artikel over onverwacht asbest aangetroffen tijdens een verbouwing.
Voorkomen is beter dan genezen
De beste bescherming is asbest herkennen vóór u begint te klussen of te verbouwen. Moet asbesthoudend materiaal verwijderd worden, dan gebeurt dat met afscherming en beschermingsmiddelen. Zo blijven bewoners en buren buiten de zone. Wilt u asbest laten verwijderen in Brussel of Vlaams-Brabant? Vraag een offerte voor asbestverwijdering aan.