Een man en een vrouw bekijken aan een houten tafel met bouwplannen en een meetlint samen een tablet, in een oude woning met marmeren schouw

Asbest overplaten of insluiten bij een renovatie: wat mag wel en niet?

Bij een verbouwing lijkt het soms de snelste oplossing: een nieuwe vloer over de oude vinyltegels leggen, een gipswand voor een oude lambrisering plaatsen of isolatieschuim onder het dak spuiten. Zo hoeft het asbest er niet uit. Maar mag dat wel? In Vlaanderen geeft de OVAM daar een duidelijk antwoord op. In veel gevallen is asbest insluiten of bedekken niet toegelaten.

Eerst: bent u verplicht om asbest te verwijderen?

Niet altijd. Volgens de OVAM is er vandaag geen algemene verplichting om asbest in uw woning of gebouw te verwijderen. Voor publieke gebouwen gelden wel wettelijke deadlines in 2034 en 2040. Meer daarover leest u in ons artikel over de asbestafbouw tegen 2034 en 2040.

Er zijn echter twee belangrijke uitzonderingen. Ten eerste: asbest in slechte staat. Ten tweede: asbest dat bij renovatiewerken eenvoudig bereikbaar wordt. Daarnaast geldt altijd een algemene plicht om asbest veilig te beheren. De lokale toezichthouder milieu van uw gemeente kan u ook maatregelen opleggen.

Asbest in slechte staat: niet insluiten

De OVAM omschrijft een asbesttoepassing in slechte staat als materiaal dat broos of beschadigd is, afbrokkelt of stof afgeeft. Zo’n toepassing laat u best verwijderen. Asbest insluiten is in dat geval niet toegelaten.

Wel mag u het materiaal tijdelijk fixeren of inkapselen om een dringend risico te beperken, in afwachting van de verwijdering. Voor asbestdaken en -gevels is ook dat niet toegelaten.

Bij renovatie: wat ‘eenvoudig bereikbaar’ wordt, moet eruit

Voert u renovatiewerken uit? Dan moet u alle asbesthoudende materialen verwijderen die door de werken eenvoudig bereikbaar worden. De OVAM geeft een concreet voorbeeld. U breekt voorzetwanden uit gipskarton weg en daarachter zit een lambrisering in asbestcement. In dat geval moet u die lambrisering ook laten verwijderen.

  Asbest bij sloop in Vlaanderen: wat moeten bouwheer en aannemer regelen?

Met andere woorden: u kunt niet eerst een wand openleggen en het asbest daarna gewoon weer wegwerken achter een nieuwe afwerking.

Drie voorbeelden van wat niet mag

Het verbod op insluiten of bedekken geldt voor alle asbestmaterialen die weg moeten om een asbestveilige toestand te bereiken. Op de pagina ‘Asbest verwijderen of niet’ van de OVAM staan onder meer deze voorbeelden:

  • Een nieuwe vloer over een asbesthoudende vinyltegelvloer (met asbesthoudende zwarte lijm) leggen: niet toegelaten.
  • PUR-isolatieschuim spuiten tegen asbesthoudende onderdak- of golfplaten: niet toegelaten. Een latere verwijdering wordt daardoor veel risicovoller, en er ontstaat veel meer asbestafval.
  • Asbesthoudende dak- of gevelbekleding bedekken: nooit toegelaten, ook niet als tijdelijke maatregel.

Twijfelt u of uw oude vloer asbest bevat? Lees dan eerst ons artikel over asbest in vloerlijm en onder vinyl.

Wanneer mag bedekken dan wel?

Bedekken mag alleen als tijdelijke risicobeheersmaatregel of voor een veilig beheer. Bovendien moet het aan drie voorwaarden voldoen:

  1. het risico bij de latere verwijdering neemt niet toe;
  2. de verwijdering wordt technisch niet moeilijker;
  3. het volume asbestafval neemt niet toe. Een dunne laag om het vrijkomen van vezels te verhinderen is de enige uitzondering.

Daarom is asbest insluiten of overplaten in de praktijk zelden een echte oplossing. Het verschuift het probleem en maakt de latere sanering vaak duurder.

Plan het asbest mee in uw renovatie

De beste aanpak is het asbest vooraf in kaart te brengen. Voor gebouwen van vóór 2001 is bij verkoop al een asbestattest nodig. Tegen 2032 moet bovendien elke gebouweigenaar er een hebben. Dat attest beschrijft welke asbesttoepassingen aanwezig zijn en welke maatregelen nodig zijn. Zo weet u vóór de start welke materialen eruit moeten, en kunt u de verwijdering in uw planning en budget opnemen.

  Asbest in een oude verwarmingsketel of kachel: waar zit het en wat doet u ermee?

Wordt er bij uw verbouwing asbest bereikbaar in Brussel of Vlaams-Brabant? Bezorg ons uw asbestattest of inventaris en een korte omschrijving van de werken. Vraag een offerte voor asbestverwijdering aan, dan bekijken we samen welke aanpak past.