Nieuwe ramen plaatsen is een van de populairste verbouwingen. Het scheelt in energie en comfort. Bij het uitbreken van het oude schrijnwerk komt echter vaak meer los dan alleen het raam. Ook de binnenvensterbank of de buitenraamdorpel moet soms weg. Net daar kan in oudere woningen asbest zitten. Asbest in een vensterbank of dorpel ziet u bovendien niet altijd aan de buitenkant. Daarom loont het om dit vóór de komst van de schrijnwerker uit te klaren.
Waarom vensterbanken en raamdorpels?
Asbestmaterialen waren sterk, bestand tegen vocht en goedkoop. Leefmilieu Brussel somt op haar pagina „Asbest: hoe gezondheidsrisico’s vermijden?” de toepassingen op waarin asbest op grote schaal werd gebruikt. Raamdorpels staan daar uitdrukkelijk tussen, naast onder meer leien, golfplaten, schoorsteenkanalen en bloembakken. De pagina noemt raamdorpels ook bij de „functionele elementen” van een gebouw waarin asbest kan zitten.
Ook de info-fiche van Leefmilieu Brussel over asbestmaterialen toont een zwarte asbesthoudende plaat en vermeldt dat vensterbanken, deurdorpels en plinten uit hetzelfde materiaal gemaakt kunnen zijn. Met andere woorden: zowel buiten als binnen verdient de vensterbank aandacht.
Welke woningen lopen risico?
De twee gewesten hanteren een iets ander referentiejaar:
- Brussel: volgens Leefmilieu Brussel is asbest mogelijk in gebouwen van vóór 1998. Bij recentere gebouwen is dat waarschijnlijk niet zo.
- Vlaanderen: volgens Vlaanderen.be zijn er waarschijnlijk asbesthoudende materialen aanwezig in woningen en gebouwen die vóór 2001 werden gebouwd of verbouwd.
Werden de ramen in de loop der jaren al eens vervangen? Dan kan de vensterbank nog van de oorspronkelijke bouw dateren. Het bouwjaar van de ramen zegt dus niet alles.
Herkennen: wat zegt de buitenkant?
Een grijze vezelcementen dorpel of een harde, donkere binnenvensterbank kan een aanwijzing zijn. Het blijft echter alleen een aanwijzing. Vlaanderen.be stelt duidelijk dat het met het blote oog niet mogelijk is om met 100% zekerheid vast te stellen of het om asbest gaat.
Alleen een materiaal met de vermelding NT (New Technology) is gegarandeerd asbestvrij. In alle andere gevallen geeft een analyse door een erkend laboratorium uitsluitsel. Leefmilieu Brussel raadt bovendien aan om ook de staalname aan een erkend laboratorium of een gespecialiseerd bedrijf toe te vertrouwen. Zo wordt het materiaal zo weinig mogelijk beschadigd.
Waarom het moment van vervanging telt
Een asbesthoudend materiaal in goede staat houdt op zich weinig risico in. Het gevaar ontstaat pas wanneer vezels vrijkomen. Bij het vervangen van ramen gebeurt precies dat soort handelingen: dorpels loswrikken, vensterbanken uitbreken, stukken op maat zagen.
Daarom is de regel in beide gewesten gelijkaardig. Er bestaat geen algemene verplichting om asbest in uw woning te verwijderen. Kan het materiaal tijdens de werken echter niet intact blijven, dan moet het vóór de start van de werken worden verwijderd, aldus Leefmilieu Brussel. Vlaanderen.be stelt op zijn beurt dat u ingesloten asbestmaterialen moet verwijderen wanneer ze bij renovatiewerken bloot komen te liggen. Bovendien is het gebruik van hogesnelheidstoestellen op asbesthoudende materialen in Brussel ten strengste verboden.
Brussel en Vlaams-Brabant: de belangrijkste verschillen
In Brussel
- Een asbestinventaris is volgens Leefmilieu Brussel altijd verplicht vóór renovatiewerkzaamheden.
- Asbestafval mag niet naar de gemeentelijke of gewestelijke containerparken. U moet naar een vergund inzamelcentrum.
In Vlaanderen
- In bepaalde situaties mag u asbesthoudend materiaal zelf verwijderen en naar het recyclagepark brengen, mits de nodige voorzorgsmaatregelen. In andere situaties moet u een erkende asbestverwijderaar inschakelen. Meer uitleg vindt u in ons artikel over wat u als particulier zelf mag verwijderen.
- Verkoopt u een gebouw van vóór 2001, dan is een asbestattest verplicht. Dat attest bevat informatie over de zichtbare asbestmaterialen. Hebt u er al een, kijk dan eerst wat het over de ramen en dorpels zegt.
Een logische volgorde voor uw raamproject
- Controleer bouwjaar en documenten. Een bestaand asbestattest of een inventaris geeft vaak al een eerste antwoord.
- Laat verdachte dorpels en vensterbanken analyseren vóór u de offerte van de schrijnwerker tekent.
- Plan de asbestverwijdering vóór de plaatsing van de nieuwe ramen, zodat de schrijnwerker op een veilige ondergrond werkt.
- Stem de planning af. Zo voorkomt u dat de werf stilvalt wanneer er onverwacht toch asbest opduikt, zoals we beschrijven in ons artikel over onverwacht asbest tijdens een verbouwing.
Ga in geen geval zelf zagen, boren of breken in een verdachte vensterbank. Dat zijn precies de handelingen waarbij vezels vrijkomen.
Uw ramen vervangen zonder verrassingen
Bevestigt de analyse dat er asbest in de vensterbanken of dorpels zit en moeten ze weg voor uw nieuwe ramen? Dan kan een gespecialiseerd bedrijf de verwijdering vóór de plaatsing uitvoeren. Vraag een offerte voor asbestverwijdering aan en vermeld daarbij het aantal ramen en het type dorpel.